อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว: มกราคม 2011

การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ หรือ Ecotourism หมายถึง การท่องเที่ยวอย่างมีความรับผิดชอบ ในแหล่งธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น และแหล่งวัฒนธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับ ระบบนิเวศ สิ่งแวดล้อมและการท่องเที่ยว โดยมีกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันของผู้ที่เกี่ยวข้อง ภายใต้การจัดการอย่างมีส่วนร่วมของท้องถิ่นเพื่อมุ่งเน้นให้เกิดจิตสำนึกต่อการรักษา ระบบนิเวศอย่างยั่งยืน

หลักพื้นฐานของการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ
ประกอบด้วย

1) ความยั่งยืน

2) องค์ประกอบสำคัญทางธรรมชาติและวัฒนธรรม

3) ปัจจัยทางด้านความรู้และการสื่อความหมาย

4) การมีส่วนร่วมหรือผลประโยชน์ของชุมชนท้องถิ่น

5) ความพึงพอใจของผู้ใช้หรือผู้บริโภค

ในการพัฒนาหรือจัดการการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ มีเป้าหมาย
ที่สำคัญ คือ

ด้านทรัพยากรการท่องเที่ยว
ด้านนักท่องเที่ยวและประชาชนในท้องถิ่น

การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ จึงมีลักษณะเป็นกระบวนการจัดการการท่องเที่ยวแนวใหม่ ที่ใช้ในการป้องกันและลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากการท่องเที่ยว โดยให้ความสำคัญต่อการเรียนรู้ร่วมกัน และการมีส่วนร่วมของผู้เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งชุมชนท้องถิ่น สิ่งสำคัญที่ทำให้การท่องเที่ยวเชิงนิเวศแตกต่างจากการท่องเที่ยวรูปแบบอื่นก็คือ เป็นการท่องเที่ยวและศึกษาเรียนรู้ในแหล่งท่องเที่ยวที่เกี่ยวเนื่องกับระบบนิเวศ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีความดั้งเดิมของระบบนิเวศ หรือมีระบบชุมชนและวัฒนธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับระบบนิเวศเป็นหลัก และมีการจัดการสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืนโดยให้ชุมชนท้องถิ่นมีส่วนร่วมในทุกระดับทุกขั้นตอนเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ

ดังนั้น การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ จึงจัดเป็นการท่องเที่ยวรูปแบบหนึ่งที่มุ่งสู่การพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (Sustainable Tourism)

องค์ประกอบหลักของการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

ที่สำคัญมี 4 ประการ ได้แก่

1. องค์ประกอบด้านพื้นที่

2. องค์ประกอบด้านการจัดการ

3. องค์ประกอบด้านกิจกรรมและกระบวนการ

4. องค์ประกอบด้านการมีส่วนร่วม

ตัวอย่างสถานที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

สูดโอโซนบริสุทธิ์ วังน้ำเขียว

วังน้ำเขียว เป็นอำเภอหนึ่งที่อยู่ตอนใต้ของจังหวัดนครราชสีมา ที่มาของชื่อ วังน้ำเขียว นั้นได้มาจากสภาพภูมิประเทศของที่นี่ เพราะพื้นที่ในแถบนี้มีวังน้ำที่ใสงดงามเป็นธรรมชาติ น้ำนั้นใส จนมองเห็นเงาสะท้อนสีเขียวของต้นไม้จึงเรียกพื้นที่นี้ว่า วังน้ำเขียวนั่นเอง...

วังน้ำเขียว อุดมไปด้วยสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติ สัตว์ป่าหายากอย่างกระทิงฝูงสุดท้ายบนเขาแผงม้า พญากระรอกดำ ไก่ฟ้าพระยาลอ นกต่าง ๆ ณ สถานีวิจัยเขาสะแกราช แหล่งสงวนชีวมณฑล เป็นคลังอาหารแหล่งเกษตรกรรม การเพาะปลูกพืชผัก สวนผลไม้ ไร่องุ่น ยิ่งในช่วงฤดูฝนโปรยปรายชุ่มฉ่ำ ยามเช้ามีหมอกลอยเป็นรูปต่าง ๆ สร้างความสดชื่นกระจายไปยังผู้คนที่พักอาศัยอยู่ นักท่องเที่ยวที่เข้าไปเยือน และแปลงผัก สวนผลไม้ ไร่ ฟาร์ม ทุกลมหายใจ แห่งชีวิตทั้งพืชและสัตว์รับโอโซนเคล้าความสุขไปด้วยกัน

สถานที่ท่องเที่ยว “วังน้ำเขียว” เคยเป็นกิ่งอำเภอหนึ่งในปักธงชัย ยกระดับดป็นอำเภอใหม่ครอบคลุม 5 ตำบล ได้แก่ วังน้ำเขียว อุดมทรัพย์ วังหมี ไทยสามัคคีและระเริง ด้วยสภาพอากาศและภูมิประเทศอันบริสุทธิ์พื้นที่แถบนี้จึงรักษาสภาพผืนป่าให้เป็นวังน้ำใสเห็นเงาสะท้อนสีเขียวต้นไม้ที่ถูกนำมาเรียกเป็นชื่อจวบถึงทุกวันนี้

“การท่องเที่ยวธรรมชาติเชิงนิเวศ” มีกิจกรรมการพักผ่อนและ สถานที่ท่องเที่ยวที่นักท่องเที่ยวสามารถทำได้ตลอดทุกวัน ด้วยการสำรวจพื้นที่ธรรมชาติและศูนย์เรียนรู้รอบด้าน สถานที่แรก “อุทยานแห่งชาติทับลาน” ลานผืนป่าแห่งสุดท้ายของประเทศ เป็นอุทยานขนาดใหญ่อันดับ 2 ครอบคลุมพื้นที่ราบสลับกับภูเขาราว 1.4ล้านไร่ หรือ 2,240 ตารางกิโลมตร ส่วนหนึ่งอยู่ในเขตเทือกเขาพนมดงรัก บริเวณจุดสูงสุดมีฝูงละมั่งอาศัย

ป่าทับลานเป็นแหล่งกำเนิดต้นน้ำหลายสายได้แก่ ห้วนขมิ้น ห้วยปลาก้าง ห้วยคำแซ ห้วยมูงสามง่าม ห้วยภูหอม ห้วยกระทิง ห้วยกุตตาลี

พื้นที่บริเวณตำบลสามัคคีสถานที่ท่องเที่ยวธรรมชาติเชิงนิเวศสำคัญ ๆ หลายแห่ง อาทิ “เขามูลหลง-มูลสามง่าม” เป็นกำแพงกั้นภาคตะวันออกกับอีสาน “เขาสลัดได” เป็นจุดชมทัศนียภาพโดยรอบได้อย่างสวยงาม ใกล้เคียงมี “ผาชมตะวัน”อยู่ตรงบ้านห้วยใหญ่ แถบนี้สองข้างทางจะมีน้ำตก ชั้นล่างคือ น้ำตกห้วยใหญ่ใต้ไล่ระดับชั้น สามารถมองเห็นอุทยานและร่องน้ำต้นกำเนิดน้ำตกวังจระเข้ และน้ำตกห้วยใหญ่ รวมถึงซะง่อนหินยื่นออกไปเป็นหน้าผาสูง เป็นเสมือนที่นั่งชมวิวอุทยานแห่งชาติทับลาน และน้ำตกห้วยส้อม

พื้นที่อื่น ๆ ก็มี “ศูนย์ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ป่าภูเขาหลวง” บริเวณบ้านคลองสมบูรณ์ หมู่ 9 ตำบล ระเริง จัดกิจกรรมพาเดินป่าศึกษาธรรมชาติ “โครงการปลูกป่าเฉลิมพระเกียรติ” (เขาแผงม้า) ครอบคลุมพื้นที่ 11,150 ไร่ เป็นจุดชมกระทิงฝูงสุดท้ายบนเขาแผงม้า

“วังน้ำเขียว” ถือเป็นสวิตเซอร์แลนด์แดนอีสาน ซึ่งเปิดต้อนรับนักท่องเที่ยวที่หลงใหลโอโซนธรรมชาติ ที่มีใจอนุรักษ์ทุกคน สอบถามรายละเอียดที่ อบต.วังน้ำเขียว 0-4422-8249 อบต.ไทยสามัคคี 0-4422-8265

สายด่วนท่องเที่ยว 1672 หรือ http://www.tourismthailand.org/

การเดินทาง

รถยนต์ส่วนตัว

เส้นทาง :รังสิต - สระบุรี - มวกเหล็ก - ปากช่อง - ปักธงชัย - วังน้ำเขียว

เดินทางจากรังสิต ใช้ทางหลวงหมายเลข 2 ผ่าน สระบุรี วิ่งตามถนน ผ่าน มวกเหล็ก ปากช่อง สีคิ้ว เลี้ยวขวาเพื่อไปปักธงชัย ใช้ทางหลวงหมายเลข 24(จะมีป้ายบอกมาทางโชคชัย) วิ่งตามทางมาเรื่อยๆ ประมาณ 30 กม. เจอไฟเขียวไฟแดงเลี้ยวขวา เข้าสูทางหลวงหมายเลข 304 จากนั้นตรงไปวังน้ำเขียวประมาณ 30 กม.

เส้นทาง :รังสิต - นครนายก - ปราจันบุรี - วังน้ำเขียว

เดินทางจากรังสิต ใช้ทางหลวงหมายเลข 305 ตรงไปองค์รักษ์ ผ่านนครนายก ผ่านแยกขึ้นเขาใหญ่ไปทางปราจีนบุรี ใช้ทางหลวงหมายเลข 33 ถึงสี่แยกกบินทร์บุรีเลี่ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 304 ขึ้นผ่านอุทยานแห่งชาติทับลาน มุ่งตรงสู่วังน้ำเขียว

รถโดยสารประจำทาง (รถตู้)

กรุงเทพฯ ไปปักธงชัย เที่ยวแรก 6 โมงเช้าถึง 2 ทุ่ม รถออกทุกๆ 1 ชั่วโมง รถออกหน้าโรงพยาบาลราชวิถี อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ เส้นทางเดินรถกรุงเทพฯ รังสิต-นครนายก ประจันตคาม กบินทร์บุรี วังน้ำเขียว ไทยสามัคคี ปักธงชัย โทรศัพท์ 081-838-5440